سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: پنجمین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک کشور

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

فاطمه لگزیان – دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری دانشگاه هرمزگان
حامد فرضی – دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی )هیدرولوژی(
احمد نوحه گر – دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه هرمزگان

چکیده:

آب، مهمترین جزء در سیمای عرصه های طبیعی ومحور توسعه پایدار حوضه های آبخیز می باشد. سهم دریافتی حوضه ها از نزولات جوی در مناطق خشک و نیمه خشک محدود است؛ ولذا همواره مدیریت منابع آب به عنوان بخشمهمی از مدیریت جامع حوضه های آبخیز مورد توجه قرار دارد. یکی از روشهای نوین و مؤثر در مدیریت منابع آب بخصوص در مناطق خشک و نیمه خشک که با مشکل توزیع بارندگی به صورت فصلی و تبخیر آبهای سطحی وزیرسطحی مواجه هستند، احداث سدهای زیرزمینی می باشد. هدف ازاحداث این سدها، استحصال آب و کاهش تبخیر آن به منظور تامین آب کشاورزی و شرب در مقیاس کوچک برای ساکنین حوضه های آبخیز است. باوجوداینکه اینسدها مزایای زیادی دارند احداث آنها در همه جا امکانپذیر نیست ویاضرورت ندارد. باتوجه به شباهت اقلیمی استان هرمزگان به اقلیم نقاط پراکنش سدهای زیرزمینی درجهان و نظر به ضرورت ذخیرهآب باتوجه به پتانسیل بالای تبخیروتعرق واقعی دراین منطقه، حوضه آبخیز فین که به عنوان یکی ازقطبهای کشاورزیاستان به شمار می رود جهت انجام مطالعات امکان سنجی احداث سدزیرزمینی انتخاب شد. روش انجام کار برمبنای مطالعات کتابخانه ای بر داده های خام ایستگاههای سینوپتیک و تبخیرسنجی و بررسیپارامترهای اقلیمی مؤثر می باشد. دراین مطالعه، اقلیم حوضه به روش دومارتن، حجم رواناب سالانه به روش جاستین و میزان تبخیروتعرق واقعی حوضه به روش تورک تعیین گردید. باتوجه به بالاتر بودن پتانسیل تبخیروتعرق واقعی نسبتبه میانگین بارش سالیانه، نتیجه گیری شده است که احداث سدزیرزمینی ازنظراقلیمی قابل توجیه بوده و پیشنهاد شده است که باتوجه به نتایج بدست آمده در این مطالعه، سایر فاکتورهای مهم و مؤثر دراحداث این نوع از سازه هایمهار آبهای زیرزمینی در حوضه مورد مطالعه بررسی و درصورت تایید آنها سدزیرزمینی درمقیاس کوچک در این حوضه احداث شود.