سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: نخستین کنفرانس پژوهشهای کاربردی منابع آب ایران

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

عبداله سهرابی بیدار – عضو هیات علمی دانشکده زمین شناسی دانشگاه تهران
فرهاد ایمان شعار – دانشجوی دکتری عمران – مهندسی آب و کارشناس شرکت مدیریت منابع آب ایران
سیدمهدی نوربخش – مسئول بخش ایمنی و پایداری سدها، شرکت مدیریت منابع آب ایران

چکیده:

سد لار در حوضه آبریز دریای خزر و در زیرحوضه هراز – قره سو بر روی رودخانه لار با سطح حوزه آبریزی به مساحت ۶۷۵ کیلومتر مربع و با متوسط جریان آب سالانه به میزان ۴۸۱ میلیون مترمکعب احداث شده است . از نظر جغرافیایی سد لار در فاصله ۷۵ کیلومتری تهران و ۱۰۰ کیلومتری آمل قرار دارد. این سد از نوع خاکی همگن با ارتفاع ۱۰۷ متر از پی و ۱۰۵ متر از کف رودخانه دارای حجم مخزن ۹۶۰ میلیون متر مکعب می باشد. طول تاج سد ۱۱۵۰ متر و عرض تاج ۱۳ متر است. علیرغم گذشت قریب به سی سال از آبگیری سد لار اهداف اصلی طرح به دلیل فرار آب به طور کامل محقق نگردیده است . محل فرار آب تکیه گاه راست سد می باشد که از سازن دهای آهکی با پتانسیل بالای کارست شدگی تشکیل گردیده و عوامل زمی ن شناسی نظیر فعالیت های آتشفشانی و خردشدگی ناشی از ساختار های تکتونیکی باعث افزایش گذرگاه های جریان آب در آن شده است . بررسی آمار ۲۵ ساله دبی انداز ه گیری شده چشم ههای پایین دست سد ارتباط مستقیم دبی چشمه ها و تراز آب مخزن سد را نشان می دهد. میانگین دبی چشمه ها طی دوره بررسی ۸/۶۰۹ مترمکعب بر ثانیه و بیشینه مقدار اندازه گیری شده ۱۵/۶۰۲ مترمکعب بر ثانیه بوده اس ت. پراکندگی مشاهده شده دبی چشمه ها در تراز های یکسان آب دریاچه سد حاکی از وابستگی دبی چشمه ها به عوامل محیطی و عدم کارایی کامل آن در تبیین میزان فرار آب سد لار می باشد. به منظور برآوردی دقیق از دبی فرار آب از سد لار انداز ه گیری میزان جریانات ورودی به دریاچه سد و تحلیل بیلان مخزن مورد نیاز است.