سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین کنفرانس ملی هواشناسی و مدیریت آب کشاورزی

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

حوریه مرادی – دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مش
محمد نادریان فر – دانشجوی دوره دکتری مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد.
حسین انصاری – استادیار و عضو هیئت علمی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فرد
هادی دهفان – دانشجوی دوره دکتری مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد.

چکیده:

محدودیت منابع آب و رقابت بخشهای مختلف در استفاده از این منابع، بهره برداری بهینه از این منابع را افزایش داده است . در این تحقیق به منظور تعیین نیاز آبی گندم و با هدف مدیریت منابع آب و بهینه سازی مصرف، نیاز آبی گندم در منطقه مشهد با اس تفاده از مدل های سری زمانی مورد پیش بینی قرار گرفت . جهت محاسبه نیاز آبی از آمار و اطلاعات ایستگاه سینوپتیک مشهد در طول دوره آماری ۱۹۵۱ تا ۲۰۰۵ استفاده شد . برای محاسبه نیاز آبی گندم، تبخیرتعرق گیاه مرجع با استفاده از روش فائو – پنمن – مانتیث محاسبه و در ضریب گیاهی گندم در طول دوره رشد ضرب گردید. جهت مدلسازی نیاز آبی گندم از مدلهای هلت- وینترز، برونیابی منحنی روند و SARIMA اده شد، که نتایج نشان دادند مدل ( ۰,۱,۲) (۱,۱,۱) SARIMA از دقت بیشتری برخوردار است . نتایج پیش بینی نیاز آبی گندم در طول سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۲ نشان داد که در سالهای آتینیاز آبی گندم افزایش یافته بطوریکه شیب خط روند برازش داده شده بر مقادیر سالانه نیاز آبی در سطح ۵ درصد معنی دار است. نتایج معیارهای ارزیابی( MBE,R(2 و MAE در دوره آزمون ( ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ ) نشان داد که برای مدل (SARIMA(1,1,1)(0,1,2 این مقادیر به ترتیب ۰/۹۹۴، ۰/۰۴۲ – و ۰/۱۵۴ بدست آمد. مقادیر پیشبینی شده نیاز آبی گندم حاکی از آن است که در سال ۲۰۱۵ مقدار نیاز آبی گندم به بیش از ۸۰۰ میلیمتر در سال افزایش مییابد در حالیکه این مقداردر سال ۲۰۰۵، ۶۵۸ میلیمتر در سال می باشد. با توجه به این افزایش نیاز آبی در سالهای آینده و کاهش ذخایر آب و افت شدید سطح آب زیرزمینی، برای تامین نیاز آبی این محصول مهم در سالهای آتی و کاهش خسارتهای ناشی از کاهش تولید،باید به فکر راهکارهای عملی از جمله افزایش راندمان آبیاری، تجهیز سیستم های نوین آبیاری، بهبود مدیریت منابع آب باشیم، تا در سالهای آتی بتوانیم این افزایش نیاز را با برنامه ریزی درست، بخوبی تامین نمائیم.