سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: همایش بین المللی دانش سنتی مدیریت منابع آب

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

مرضیه قادری – دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه یزد
محمدرضا اختصاصی – دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد
کاظم صابرچناری – دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه ارومیه

چکیده:

کشور ایران مهد دانش سنتی حفر قنات در جهان معرفی شده است. عمیق ترین ، طولانی ترین و در عین حال پر آب ترین قنات های جهان نیز در ایران گزارش شده است در این تحقیق برخی از پارامترهای هیدروفیزیکی قنات که به نوعی با دانش سنتی و نحوه طراحی این سازه آبی ارتباط داشته است مورد بررسی قرار می گیرد. بدین منظور تعداد ۱۵ قنات به صورت تصادفی در دشت سبزوار انتخاب و روابط بین فاکتورهای هیدروفیزیکی آن از جمله طول قنات ، عمق ، آبدهی ، فاصله چاهها یا میله ها مورد بررسی قرار گرفت . نتایج بدست آمده نشان داد که همواره رابطه مثبت ومعنی داری بین طول ، عمق مادر چاه و آبدهی قنات وجود دارد . لیکن همبستگی آبدهی قنوات با عمق مادر چاه یک همبستگی خطی با ضریب تعیین بیش از ۷۰ درصد است در حالیکه همبستگی طول قنات ها با آبدهی آن یک رابطه توانی با ضریب تعیین ۶۰ درصد را نشان می دهد. این فرایند نشان می دهد که مقنیان سعی داشته اند تا با افزایش عمق مادر چاه و کاهش طول و به طبع آن کاهش هزینه ها بهره وری قنات ها را افزاش دهند.