سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: همایش ملی علوم آب، خاک، گیاه و مکانیزاسیون کشاورزی

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

رضا قازانچایی – عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول
عباس پاشایی اول – استاد گروه خاکشناسی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده:

به منظور بدست آوردن اطلاعاتی از شرایط اقلیمی گذشته، خصوصیات مورفولوژیکی، فیزیکوشیمیایی و میکرومورفولوژیکی خاکهای لس-پالئوسول در منطقه ناهارخوران گرگان مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور، ۱۷ پروفیل در دیواره توالی تشخیص و خصوصیات مورفولوژیکی آن مورد بررسی قرار گرفت. نمونه های دست خورده برای آزمایشات فیزیکوشیمیایی و نمونه های دست نخورده برای تهیه مقاطع نازک جمع آوری گردید. نتایج مشاهدات صحرایی و آزمایشات فیزیکوشیمیایی نشان داد که پالئوسولها به دلیل وقوع فرآیندهای خاکسازی، دارای تکامل بیشتری نسبت به لایه های لس بوده و احتمالاً شرایط آب و هوایی مناسب، در تکامل آنها نقش بسزایی داشته است. مشاهدات میکرومورفولوژیکی، وجود شواهدی از فعالیت بیولوژیک از جمله فضولات جانوری، بقایای ریشه گیاهی در حفرات کانال و نیز اثرات بیوتورباسیون نظیر میکروساختمان کروی را نشان داد. حضور بقایای غلاف آهکی نرم تنانی که در شرایط آب و هوایی سرد و خشک می زیسته اند و در لایه های لسی یافت شدند، میتواند نشان دهنده حاکم بودن شرایط سرد و خشک در طی فرآیند تجمع لس ها باشد. بطور کلی شواهد و نشان داد که توالی لس پالئوسول دره ناهارخوران گرگان، نشان دهنده تکرار دوره های سرد- خشک و گرم- مرطوب در این خاکها هستند. لس ها معرف اقلیم سرد و خشک بوده و پالئوسولها نشان دهنده شرایط جغرافیایی گرم و مرطوب تری می باشند. بدین ترتیب، تشکیل توالی لس و پالئوسول مورد مطالعه، به ترتیب در ادوار یخچالی و بین یخچالی و در شرایط آب و هوایی و اقلیمی متفاوت انجام گرفته است.