سال انتشار: ۱۳۹۱

محل انتشار: اولین همایش ملی بیابان

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

محمود رئوفی فرد – رئیس اداره پیش بینی و تحقیقات اقلیمی و هواشناسی کاربردی – اداره کل هو

چکیده:

تغییر اقلیم طی سالهای اخیر تأثیرات فراوانی در وقوع زمانی و مکانی بروز پدیده های مختلف جوی و اقلیمی داشته است بطوریکه در بررسی بعمل آمده، نقش مقوله تغییر اقلیم در وقوع سیلابهای متعدد طی دهه های اخیر در استان قم مشهود می باشد . پدیده سیل از مخرب ترین پدیده های جوی و اقلیمی است که ۴۰% مصائب طبیعی کره زمین را به خود اختصاص داده است . بهترین روش پیش بینی این پدیده، تخمین مقدار آب قابل بارش سیستم بارانزا قبل از ریزش است که تابعی از تداوم نقطه سیستم در سطح ۱۰۰۰ میلی بار ی است . در این مطالعه پس از همگن سازی و بازسازی داده های آماری و بررسی صحت و سقم داده های مذکور از اطلاعات هواشناسی ایستگاه های هواشناسی استان قم (سینوپتیک ، اقلیم شناسی وبارانسنجی ) و با استفاده از دو روش آماری (حداکثر بارش محتمل « PMP » به روش غیر کوهستانی) و سینوپتیکی (مطالعه روزانه نقشه های هواشناسی سطوح زمین و ۵۰۰میلی باری ) روزهای سیلابی و روزهای قبل ازآن بررسی گردید ، نتایج مطالعه روش آماری مذکور بر روی طوفانهای متعدد سیل زا بعنوان نمونه ، طوفان مورخ سوم می ۱۹۸۶ که یکی از شدیدترین سیستم های سیل زا با ابعاد خسارات و تلفات زیاد بوده ، نشان داد که PMP بهینه  دارای شاخص رطوبت ۱/۱۸ و شاخص بندی ۲/۰۱ و در پارامترهای زمانی ۲۴ و ۴۸ و ۷۲ ساعته دارای شارش رطوبت به مقیاس میلیمتر به ترتیب ۴۸/۱ و ۶۱/۶ و ۶۶/۲ و نیز دارای درون شارش رطوبتی به میلی متر در پارامترهای زمانی مذکور ۹۸/۱ و ۱۲۳/۷ و ۱۳۳ می باشد . در بررسی سینوپتیکی طوفانهای شدید منجر به سیل در منطقه مذکور ملاحظه شدکه تقویت و تشدید فعالیت مرکز کم فشار مونسونی سودان و ادغام آن با مرکز کم فشار مدیترانه و تأثیر منطقه همگرایی دریای سرخ الگوی سینوپتیکی سیستمهای مذکور می باشد . بررسی روند تغییرات زمانی الگوهای سیستمهای حاوی بارش های ماکزیمم منطقه مورد مطالعه از وجو د تغییرات ناموزون در شاخصهای تندی باد و رطوبت و شارش های ورودی نفطه شبنم وعلل سینوپتیکی وقوع انها ، بی شک در آینده سیلابهای منطقه مذکور به علت نوسانات نا منطم کمی و کیفی ورود سیستمهای جوی به منطقه مورد بحث با شدت و فراوانی های نسبی رخ خواهد داد که این امر مبین تغییرات اقلیمی می باشد لذا تاثیر پذیری پدیده ی سیل از شرایط آب و هوایی کاملا مشخص بوده و با تغییر در مشخصات بارندگی (از قبیل مقدار ، شدت و زمان بارش) ، خصوصیات سیل(مانند مقدار سیل ، زمان تداوم سیل و زمان وقوع سیل) نیز تغییر خواهد کرد.