سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: دومین همایش منطقه ای توسعه پایدار منابع طبیعی در حاشیه جنوب دریای خزر

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

شعبانعلی غلامی، – استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

چکیده:

مراحل بهبود آب و خاک و منابع طبیعی تجدید شونده بسیار پیچیده است. مدیریت منابع طبیعی به ویژه مدیریت حوزه های آبخیز به عنوان زیر ساخت اصلاح و توسعه بهره برداری منابع آب و خاک برای اراضی پایین دست حوزه محسوب می شود و رویکرد جامع در توسعه پایدار را برای مدیریت اراضی آن مناطق به نمایش می گذارد. یکی از رویکرد های مهم در شمال کشور به زیر آب رفتن سطح بسیار زیادی از اراضی باعث کاهش میزان تولید و سطح درآمد ساکنین بسیار کاهش میابد و از طرف دیگر هر ساله آب مازاد حاصل از سطوح مختلف حوزه های آبخیز در داخل اراضی مسکونی و شهرها مشکلات فراوانی را ببار میاورد ۵۰ هکتار از اراضی ساحلی در استان مازندران دستخوش تهدید آبهای سطحی ناشی از اراضی بالا دست و میان بند / بیش از ۰۰۰ حوزه های آبخیز می باشد. این اراضی حداقل شش ماه از سال زیر آب بوده و در شش ماه دوم با بی آبی مواجه هستند. در صورتی که اگر این اراضی از حالت ماندابی خارج شوند و آب به موقع در اختیار کشاورزان قرار گیرد ،این اراضی تحت کشت قرار میگیرند. جهت حصول به اهداف مذکور دو روش مطرح است: روش اول، عملیات مستقیم در اراضی پایین دست حوزه های آبخیز ، شامل عملیات احداث کانال های آبیاری و زهکشی و آبرسان، تسطیح اراضی، خارج کردن آب مازاد به دریا و ذخیره آب در سطح یا زیر زمین می باشد. این روش هزینه زیاد در نگهداری و تعمیرات و اصلاح تاسیسات را بدنبال دارد، از طرف دیگر این روش پایدار نخواهد بود. روش دوم اجرای اقداماتی است که طرح جامع آبخیزداری پیشنهاد می نماید و عملیاتی است که انجام آن از خط الراس حوزه آبخیز شروع شده و در تمام سطح حوزه آبخیز بویژه در اراضی بالادست و میانبند حوزه انجام میشود. طرح جامع آبخیزداری ۱۱۰ هکتار، طول حوزه از / سد البرز در حوزه آبخیز بابلرود، تالارود و سیاهرود در حال انجام است. در بالادست حوزه آبخیز ۰۰۰ ۰می باشد . مطالعات طرح جامع آبخیزداری در بالادست حوزه توسط شرکت / خط الراس تا دریا ۸۲ کیلومتر و شیب کلی حوزه ۰DFS) آلمان با همکاری شرکت جهاد و تحقیقات آب و انرژی و مطالعات طرح جامع در میان بند و پایین دست حوزه توسط شرکت SNC- LAVALIN شرکت مهاب قدس و شرکت NESPAK انجام شده است. در این طرح اقدامات اجرایی در جهت توسعه پایدار ارائه شده است که انجام همه آنها منجر به بهبود اراضی پایین دست به ویژه اراضی ساحلی می گردد.