سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: اولین همایش منطقه ای اکوسیستم های آبی داخلی ایران

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

مهدی پاک طینت – دانشجوی کارشناسی ارشد رشته شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهرا
رحیم حسینی –

چکیده:

گونه ها ی مهاجم، گونه ها یی غ یربومی هستند که به صورت نامناس بی بر ز یستگاه اثر م ی گذارند . ای ن گونه ها از لحاظ اقتصاد ی،زیست- مح یطی یا اکولوژ یکی، ز یستگاه را مورد حمله قرار م ی دهند . دانشمندان چند ین مکا نیسم را بر ای توض یح نحوه فعا لیت گونه های مهاجم پیشنهاد کرده اند که شامل مکا نیسم ها ی گونه محور و مکا نیسم ها ی اکوس یستم محور م ی باشند . اما به طور کل ی، ترک یب ی از چند ین مکا نیسم است که باعث بروز وضع یت تهاجمی در یک گونه می شود. برخی دانشمندان بیان می کنند که اکوس ی ستم ها ی دارای تنوع گونه ای بالا، کمتر در معرض خطر تهاجم گونه ای قرار دارند چرا که آش یان ها ی اکولوژ ی ک کمتر ی بر ای گونه ه ای مهاجم وجود خواهد داشت . ولی از طرف د یگر برخ ی از اکولوژ یست ها ز یستگاه ها ی دار ای تنوع گونه ای بالا را به تهاجم مستعدتر می دانند، اما در نها یت با ید عنوان کرد که صدق این موضوعات، بستگ ی به محل مورد مطالعه دارد . مجموعه تا ثیرات ی گ گونه غیربومی را در ۳ دسته کل ی م ی توان بررس ی نمود که عبارتند از : تاثیرات اکولوژ یک، اقتصاد ی و ژن تیکی. تغییر ز یستگاه، تغ ییر ساختار سطوح تروفی اکوس یستم، رقابت با گونه ها ی بوم ی بر سر منابع ی چون غذا و فضا و انتقال آفات و بیماریها ی جد ی د از مهمتر ین تاثیرات اکولوژ یک گونه ها ی مهاجم م ی باشند . دورگه گ یری ها ی کنترل نشده، انتقال ژن، جا یگزینی ژنو تی پ ها ی بوم ی و همگن سازی در ن تیجه کاهش تنوع ز یستی، نیز از آثار ژن تیکی معر فی گونه ها ی غ یربومی به یک اکوس یستم م ی باشند . گونه ها ی غ یربوم ی معرفی شده، ممکن است سبب بروز ز یان ها ی اقتصاد ی وس یعی در اثر اشغال کردن سر یع ی ک ناح ی ه و حذف گونه ها ی بوم ی اقتصادی اکوس یستم گرد یده و هز ینه ها ی گزا فی را بر ای از بین بردن گونه ها ی مهاجم و بازسازی ذخایر گونه های بومی، به سازمان های دول تی مرتبط تحم یل نما یند. طیف وس یعی از ابزارها ی مکا نیکی، ش یمیایی و بیولوژیکی بر ای کنترل و جبران ز یان ها ی گونه ها ی مهاجم به کار گرفته م ی شوند . ولی در نها یت این نکته را نیز با ید متذکر شد که کنترل همه جانبه و جل وگیری از پراکنش گونه ها ی غیر بومی و یا گونه های مهاجم به دلیل آسانی نقل و انتقال آنها، بسیار مشکل می باشد