سال انتشار: ۱۳۹۱

محل انتشار: دومین همایش ملی علوم و تکنولوژی بذر

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

معرفت قاسمی – اعضا هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل مغان
حسن خانزاده – اعضا هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل مغان
کمال شهبازی – اعضا هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل مغان

چکیده:

ارزیابی ارقام در دست معرفی در شرایط زارع و تولید بذر اولیه مناسب یکی از مهمترین مراحل معرفی یک رقم به حساب می آید. به منظور ارزیابی عملکرد دانه و تولید بذر اولیه و عکس العمل به بیماریهای رایج منطقه لینهای پیشرفته گندم اقلیم گرمسیر ساحل خزر این آزمایش با ۶ لاین امید بخش انتخابی از آزمایشات سازگاری یکنواخت سراسری سالهای ۸۳ و ۸۴ (اقلیم شمال) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و در دو منطقه اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس مرکب داده ها نشان داد که بین مکان های اجرای این آزمایش از نظر برخی صفات اختلاف معنی دار وجود دارد. بین لاین ها و اراقم مختلف گندم از نظر صفات ارتقاع بوته، تعداد کل پنجه، طول پدانکل، طول سنبله تعداد دانه سنبله و وزن دانه برای تولید بذر اولیه اختلاف معین دار در سطح احتمال ۱% و برای صفات تعداد پنجه بارور و وزن کل بوته در سطح احتمال ۵% اختلاف معنی دار وجود داشت. از نظر عملکرد دانه بین لاین های شرکت کننده در آزمایش اختلاف معنی داری وجود نداشت و اثر متقابل رقم در مکان نیز معنی دار نبود. با این وجود بررسی میانگین عملکرد دانه در لاین های مختلف نشان داد که لاین شماره ۳ (PASTOR/3/KAUZ*2/OPATA//KAUZ) با عملکرد دانه ۷/۰۱۷ تن در هکتار بیشترین عملکرد را داشت. تعداد پنجه بارور در لاین شماره ۳ و ۳/۱ پنجه بود. با توجه به اینکه تعداد پنجه بارور رابطه مستقیمی با تعداد سنبل دادر لذا عملکرد بالای لاین شماره ۳ را می توان به بالا بودن تعداد پنجه بارور نسبت داد. طول سنبله این لایت حداکثر و ۱۰/۲۷ سانتیمتر بود. لاین شماره ۳ با تعداد دانه سنبل (۶۱/۳۷ دانه)، وزن دانه در سنبل (۲/۵۸ گرم دانه) و وزن دانه در کل بوته (۵/۹۵ گرم) حداکثر این شاخص ها را داشته و در گروه A قرار گرفته بود. به نظر میرسد بیشتر بودن عملکرد دانه لاین شماره ۳ بیشتر بودن این صفات مرتبط باشد. حداقل عملکرد دانه را رقم شاهد تجن با ۶/۲۹۰ تن در هکتار به خود اختصاص داد. از نظر مقاومت به بیماری زنگ لاین های شماره ۲ (N-80-7 رقم جدید ارتا) و ۳ (N-84-12) در حد مصون و مقاوم و برای بیماری سفیدک سطحی د رحد متحمل بودند. با توجه به عملکرد دانه لاین ۳ و ۹۸/۶ سانتیمتر ارتفاع بوته، تعداد روزهای لازم از سبز شدن تا خوشه دهی آن حدود ۱۷۲ روز و تا رسیدن فیزیولوژیکی ۲۱۰ روز، وزن هزار دانه برای تولید بذر مطلوب و به دلیل داشتن تحمل خوب نسبت به بیمارهای زنگ زرد و سفیدکسطحی این لاین می تواند به عنوان لاین انتخابی در دورگ گیری ها استفاده و در بین زارعین گندمکار توزیع شود.