سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: هفتمین کنگره علوم باغبانی ایران

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

سیده فاطمه برقعی – دانشجوی سابق کارشناسیارشد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آز
حسن ساریخانی – استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، ه
مهرداد چاییچی – مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان
محمدحسین میرجلیلی – استادیار، گروه مهندسی کشاورزی، پژوهشکده گیاهان دارویی و مواد اولیه د

چکیده:

افزایش و تغییر در محتوا و میزان ترکیبات ثانویه، در مورد آن دسته از گیاهان دارویی که در صنایع دارویی، آرایشی و بهداشتی دارای ارزش هستند حائز اهمیت میباشد. امروزه بهمنظور افزایش در مقدار و نوع مواد شیمیایی گیاهی، از روشهای اصلاحی بر پایه القاء پلوئیدی بهره گرفته میشود. بادرنجبویه با نام علمی (Melissa officinalis L.) گیاهی علفی، پایا و متعلق به خانواده نعناعیان است. در این پژوهش بررسی و ارزیابی تغییرات ایجاد شده در صفات مورفولوژیکی و تغییرات شیمیایی در متابولیتهای ثانویه، با کاشت گیاهان دیپلوئید و تتراپلوئید تولید شده در شرایط درون شیشه ای در گلخانه انجام گردید. در مطالعات صورت گرفته مشخص گردید که القاء پلیپلوئیدی در گیاه بادرنجبویه، بهطور معنیداری بر صفات مورفولوژیکی و ترکیبات شیمیایی اثر داشته است. از لحاظ مورفولوژی پلیپلوئیدی منجر به افزایش طول و عرض برگها به ترتیب به میزان ۴/۹۰ و ۳/۸۳ سانتیمتر در گیاهان تتراپلوئید در مقایسه با مقادیر ۳/۰۹ و ۲/۴۶ سانتیمتر در گیاهان دیپلوئید گردید. همچنین افزایش ضخامت برگ در گیاهان تتراپلوئید در مقایسه با گیاهان دیپلوئید از ۰/۱۹۴ تا ۰/۴۶۶ میلی متر مشاهده شد. از نظر ترکیبات شیمیایی نیز نتایج تجزیه اسانس بیانگر تأثیر پلیپلوئیدی بر افزایش درصد تعدادی از مواد مؤثره در این اسانس گیاه بود. در این بررسی درصد ترکیبات نرال، ژرانیال، هیدروکسی سیترونلال و نرالاستات در گیاهان پلیپلوئید در مقایسه با گیاهان شاهد افزایش نشان داد.