سال انتشار: ۱۳۹۱

محل انتشار: اولین همایش ملی توسعه پایدار در مناطق خشک و نیمه خشک

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

حمید آهنی – دانشجوی دکتری علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
سیدمحمد حجتی – استادیار گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و م
حمید جلیلوند – دانشیار گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و م
علی شریعتی – معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی

چکیده:

حمایت از جنگلها به دلیل کارکردهای مختلف اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی حائز اهمیت است. آتش خطرناکترین دشمن جنگل محسوب می شود .خاک در اکوسیستم جنگل به دلیل تراکم بالای پوشش گیاهی از حداقل میزان فرسایش برخوردار است در این اکوسیستم سنگ بستر به دلیل م هیا بودن شرایط لازم به طور مداوم در حال تغییر و تبدیل شدن به خاک بوده و سیر تکاملی خود را طی می کند. در اثر وقوع آتش در جنگل پوشش گیاهی اغلب به طور کامل تخریب می شود. شروع عمل فرسایش خاک به دلیل عاری شدن سطح خاک از پوشش گیاهی است. حرارت بسیار بالای آتش موج ب تخریب ساختمان خاک می شود و ایجاد شرایط آبگریزی را در پی خواهد داشت. ترکیبات معطر و چربی های غیر قابل حل بعد از آتش سوزی در کنار ایجاد کربن سیاه باعث خدشه وارد شدن به چرخه کربن و نیترژن می شود. آتش سوزی سطحی در بین انواع آتش سوزی ها بیشترین نوع آتش سوزی است و معمولا در اوایل پاییز رخ می دهد. قارچها نسیت به باکتری ها به آتش حساسترند. به دلیل تغییر اقلیم و خشکسالی جنگلها امادگی به آتش سوزی پیدا کرده اند . نوع و سرعتباد، فصل، آب و هوا، زمان شبانه روز، پستی و بلندی، نوع و رطوبتمواد سوختنی گیاهی و تراکم جنگل از عوامل موثر بر آتش سوزی هستند . اقدامات بیولوژیک نظیر بذرپاشی و افزودن کاه و کلش به همراه اقدامات مکانیکی و آبخیزداری در بهبود شرایط خاک پس از آتش سوزی موثر است . علت توصیه عدم آتش زدن مزارع در این نوشتار بررسی شده است. در این مقاله به تاثیرات مثبت و منفی آتش بر جنگل پرداخته و فرایند بازیافت خاک ارائه می شود.