سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: پنجمین همایش ملی ایده های نو در کشاورزی

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

حبیب اله سوقی – مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان
مهدی کلاته عربی – مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان
فرشاد بختیار – موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

چکیده:

بیماری فوزاریوم سنبله گندم ( Fusarium head blight ) یکی از بیماریهای مهم گندم در مناطق مرطوب و نیمه مرطوب جهان می باشد.علاوه بر خسارتهای کمی این بیماری نظیر چروکیدگی بذر و کاهش عملکرد خسارات کیفی نظیر کاهش قوه نامیه و آلودگی بذر به توکسینهای تولید شده توسط قارچ از عوارض دیگر بیماری می باشند که برای سلامتی انسان نیز زیان آور هستند. دستیابی به منابع ژنتیکی مقاومت به بیماری فوزاریوم خوشه و کشت ارقام مقاوم، مطمئن ترین و اصولی ترین روش کنترل بیماری فوق و کاهش خسارت ناشی از بروز اپیدمی می باشد. در گونه های خودگشن به نژادگران عموماٌ با توجه به اهداف اصلاحی موردنظر از روشهای معرفی، شجره ای، توده ای و تلاقی برگشتی استفاده می کنند. مزایای سیستم دابل هاپلوئیدی در مقایسه با سایر روشهای کلاسیک اصلاحی در سرعت بخشیدن به برنامه های اصلاحی و افزایش کارایی سلکسیون است. به همین منظور ۱۴۳ لاین دابل هاپلوئید گندم که با استفاده از روش حذف کروموذمی تلاقی گندم و ذرت از هیبریدهای F1 و F3 انتخابی ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان با اهداف مشخص تولید گردیده بودند در سال زراعی ۸۴ – ۸۳ در زیر سیستم مه پاش( Mist ) مورد ارزیابی قرار گرفتند. هر لاین دابل هاپلوئید تولید شده بر روی خطوط یک متری با فاصله ۳۰ سانتی متر از یکدیگر به صورت یک خط بر روی هر پشته کشت شدند. برای گسترش بیشتر آلودگی در حاشیه آزمایش رقم حساس بولانی کشت شد. همچنین پس از ۱۵ لاین، ارقام بولانی، Milan/ShA7 و تجن به ترتیب به عنوان لاینهای حساس، مقاوم و شاهد منطقه کشت شدند. در مرحله گلدهی اکثریت ارقام، اسپور پاشی با سوسپانسیون مکروکنیدی ۵ جدایه جمع آوری شده از ایستگاههای تحقیقات کشاورزی اقلیم ساحل خزر به میزان ۱۰۵ اسپور در هر میلی لیتر و در سه مرحله با فاصله یک هفته انجام شد. یادداشت برداری بر اساس علائم ظاهری و بر اساس جدول استاندارد یک ماه پس از اولین مایه زنی مصنوعی انجام گرفت .شاخص بیماری ( Disease Index ) با در نظر گرفتن درصد وقوع بیماری (Disease Incidence) و شدت بیماری ( Disease Severity ) با بهره گیری از فرمولهای مربوطه محاسبه شد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که مقاومت لاینها نسبت به بیماری فوزاریوم سنبله در لاینهای مختلف متفاوت بود