توسعه پایدار در کلیت آن و شهر پایدار و معماری پایدار، موضوعاتی نسبتا جدید و مطرح در سطح جهانی اند و همین اهمیت بین المللی، باعث توجهات داخلی به این مقوله گشته است، غافل از اینکه »شهرهای ما در گذشته بهترین نمونههای پایداری را در خود متجلی ساخته اند. توجه به محدودیتهای اکولوژیکی محل نظیر آب، توسعه متناسب و سازگار با طبیعت، صرفه جویی در منابع، استفاده از مواد و مصالح بومی، ابداع روشهای موثر و مناسب جهت ادامه حیات، نظیر قنات و بادگیر و استفاده هنرمندانهاز آب و گیاه جهت تلطیف هوا و ایجاد مناظر مطبوع، ایجاد باغها و باغچهها در حیاطها، فضاهای عمومی و اطراف شهرها همه نمونههایی از عوامل موثر در این پایداری بودهاند.۳« این رویکرد و توجه به موارد ذکر شده از یک سو به دلیلشرایطاقلیمی، جغرافیایی و مسائل محیطی بوده و از سویی دیگر متأثر از مؤلفههای اجتماعی و فرهنگی است که نقش اسلام و تفکر اسلامی در شکل گیری آن مشهود است.

بهدیگرسخن،مفهوم امروزین پایداری – و به تبع آن شهرسازی پایدار و معماری پایدار – دارای پایههای مستحکمی در اعتقادات مسلمانان و در فرهنگ اسلامی است

  • حداقل بخشی از آن از دیرباز مورد توجه اندیشمندان، فیلسوفان و معماران مسلمان بوده است.

توسعه پایدار، توسعه ای است که »نیازهای کنونی را، بدون آنکه توانایی نسلهای آینده را در دستیابی به نیازهایشان با مشکل مواجه کند، برآورده سازد.۱« اندیشه ی پایداری و طراحی اکولوژیکی بر آن است تا تضمین نماید که تصمیمات و اعمال امروز ما، فرصتهای نسلهای آینده را محدود نمینماید. شهرسازی و معماری پایدار، اصول طراحی آگاهانه ی محیطی را توصیف مینماید. مسائل مطرح در شهرسازی و معماری پایدار عبارتند از: صرفه جویی در مصرف، استفاده از منابع انرژی تجدید پذیر، مصالح بوم آورد، مدیریت مناسب پسماند و بازیافت آن، مدیریت منابع آب، مکان یابی اصولی ساختمانها و پایداری اجتماعی.