سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین کنفرانس ملی هواشناسی و مدیریت آب کشاورزی

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

صادق زمانی – دانش آموخته کارشناسی ارشد اقلیم شناسی- دانشگاه تربیت معلم سبزوار
محمد باعقیده – استادیار گروه جغرافیا و علوم محیطی دانشگاه تربیت معلم سبزوار
علیرضا انتظاری – استادیار گروه جغرافیا و علوم محیطی دانشگاه تربیت معلم سبزوار
عاطفه عرفانی رحمت نیا – دانش آموخته کارشناسی ارشد اقلیم شناسی- دانشگاه تربیت معلم سبزوار

چکیده:

یکی از آثار سوء پدیده خشکسالی ، خساراتی است که به حیات جانوری و گیاهی وارد می نماید. در جهت تعدیل آثار سوء اینپدیده ، شناخت صحیح از روند بروز دوره های خشکسالی و ترسالی و ویژگیهای آنها در جهت مدیریت بهینه عرصه های طبیعی اهمیت دارد. در این مطالعه با استفاده از آمار بارش ماهانه ایستگاه سینوپتیک نیشابور در دوره آماری ( ۱۳۸۵-۱۳۷۱) که بصورت متنی تهیه شده و از طریق نرم افزار SPI-SL-6، با استفاده از تابع گاما برازش و استاندارد شده است، در سری های زمانی یک و دوازده ماهه ، شاخص (Standard precipitation Index) SPI محاسبه و بررسی شده ؛ نتایج نشان داده است در سری های زمانی یک ماهه ، نوسانات شدید خشکسالی و ترسالی مشاهده می شود ، لیکن فاقد روند مشخص است. شدیدترین خشکسالی های حادث در منطقه مورد مطالعه در بهمن ۱۳۷۵ و اردیبهشت ۱۳۷۹ با میزان نمایه SPI، -۲/۴ رخ داده است در سری های زمانی ۱۲ ماهه ، شاهد دو رخداد ترسالی و خشکسالی در سالهای ۱۳۷۶ و ۱۳۷۲ بوده ایم ، لیکن روند خشکسالی ها به سمت دوره خشک ، سو یافته است. این مهم ، ضرورت اتخاذ تدابیر مدیریتی صحیح در عرصه مورد مطالعه در جهت حداقل آسیب به تنوع زیستی را ضروری می نماید. در جهت بررسی وسعت منطقه تحت تاثیر رخداد خشکسالی ، نتایج محاسبات انجام شده از طریق نرم افزار جمع بندی و سپس با استفاده از قابلیتهای نرم افزار Arc Gis، وسعت خشکسالی بصورت پهنه بندی در بازه سالانه ترسیم شده است. نتایج پهنه بندی ، نشان از تغییرات وسعت اثر و کیفیت رخداد در منطقه مورد مطالعه دارد. افزایش آمار جمعیت منطقه مورد مطالعه در طی دوره ترسالی؛ همبستگی مثبت شرایط زیستی با شرایط اقلیمی حاکم را نشان داده است.