سال انتشار: ۱۳۹۱

محل انتشار: ششمین همایش ملی مهندسی محیط زیست

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

مهسا نوریان – کارشناس ارشدخاکشناسی
محمدامیر دلاور – دکتراخاکشناسی

چکیده:

استخراج و فرآوری فلزات به عنوان یکی از عوامل اصلی آلودگی محیط زیست به‌ شمار می‌رود. یکی از مشکلات اصلی در ارزیابی وضعیت آلودگی عدم امکان نمونه برداری از تمام قسمت‌های این مناطق است. از این رو روش تعمیم نتایج حاصل از نقاط اندازه گیری شده به سایر نقاط یکی از روش‌های عملی برای مطالعه مناطق آلوده است. در این تحقیق ۳۰۸ نمونه خاک بر روی شبکه‌های منظم با فواصل ۲۵۰ و۵۰۰ متری در منطقه دیزج آباد استان زنجان در مساحتی بالغ بر ۲۰۰۰۰ هکتار جمع آوری گردید. نمونه‌های جمع آوری شده هوا خشک و بخش ریز آن از الک دو میلیمتری عبور داده شد و پس از عصاره‌گیری با اسید نیتریک مقادیر کل کادمیم در آن‌ها توسط دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد غلظت کادمیم در اطراف کارخانه سرب و روی ایران بیش از حد مجاز است. محاسبه و مدل سازی واریوگرام نشان داد که مدل نمایی با دامنه ۸۷۰ متر بهترین مدل برازش داده شده برای عنصر کادمیم است. روش کریجینگ معمولی برای تخمین مقدار کادمیم در نقاط نمونه برداری نشده استفاده گردید. نتایج حاصل از نقشه کریجینگ نشان داد که حداکثر مقدار کادمیم در اطراف کارخانه فرآوری سرب و روی ایران بوده و با افزایش فاصله از مناطق آلوده غلظت این عنصر روند کاهشی نشان می دهد. نقشه خطای تخمین کادمیم در منطقه مورد مطالعه نشان داد که در نقاط نمونه برداری کم‌ترین خطای تخمین و با افزایش فاصله نمونه‌ها خطای تخمین افزایش یافته است.