سال انتشار: ۱۳۹۱

محل انتشار: همایش ملی و جشنواره علمی خرمای ایران

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

منیره مارصفری – دانشجوی سابق کارشناسی ارشد دانشگاه ایلام
علی اشرف مهرابی – استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه ایلام

چکیده:

خرما یکی از محصولات باغی مهم کشور ایران است و نقش مهمی در اقتصاد کشور دارد. تنوع و ارتباط ژنتیکی ۷۵ نمونه از ۱۵ جمعیت درخت خرما با استفاده از نشانگر ISSR ارزیابی شد. در مجموع ۱۶۲ باند با استفاده از ۱۴ آغازگر ۱۷ و ۱۸ نوکلئوتیدی ISSR تولید شد که از این میان ۱۵۵ باند چندشکل بودند. بیشترین تعداد اللهای تکثیر شده و تعداد اللهای چندشکل مربوط به آغازگر ۸۸۶ UBC، بیشترین شاخص محتوای اطلاعات چندشکلی (PIC) مربوط به ۸۸۴ UBC و بیشترین شاخص نشانگر (MI) مربوط به ۸۴۰ UBC است. تجزیه خوشهای با استفاده از روش NJ و ماتریس عدم تشابه دایس انجام گرفت و ۱۵ جمعیت را به دو گروه اصلی تفکیک نمود. جمعیتهای فرسی، عویدی، گنتار، کبکاب و دگلتنور در یک دسته و سایر جمعیتها در دسته دیگر قرار گرفتند. تجزیه واریانس مولکولی (AMOVA) به منظور برررسی تنوع ژنتیکی درون و بین جمعیتها صورت گرفت و نشان داده شد که واریانس ژنتیکی بین جمعیتها بیشتر از واریانس درون جمعیتهاست. جمعیتهای عویدی و گنتار به ترتیب با بیشترین (۶۲/۳۵) و کمترین (۲۳/۴۶) درصد مکانهای ژنی چندشکل به ترتیب بیشترین و کمترین تنوع ژنتیکی را نشان دادند. بیشترین و کمترین تشابه ژنتیکی نیز به ترتیب بین ارقام دیری و گنتار (۰/۹۹۴) و کبکاب با هر یک از ارقام دیری و گنتار (۰/۹۴۱) مشاهده شد. نشانگر ISSR به دلیل سادگی، سرعت، هزینه پایین و نیز نشان دادن چندشکلی بالا و پوشش دادن تمام ژنوم خرما تکنیکی قدرتمند در تعیین تنوع و ارتباط ژنتیکی جمعیتهای خرما است.