سال انتشار: ۱۳۹۱

محل انتشار: شانزدهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

فرهاد حبیب زاده – گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، اهر ایران
یوسف ستارزاده قدیم – گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران

چکیده:

ساختگاه سد شهید مدنی یا سد ونیار در روی رودخانه آجی چای و در ۵ کیلومتری شمال شرقی شهر تبریز، قرار دارد. و ساختمان آن، سنگریزه ای با هسته رسی در نظر گرفته شده است. این تحقیق جدید به منظور ارزیابی بیشینه شتاب زمین ناشی از زلزله های آینده در ساختگاه سد، انجام گردید و از نتایج به دست آمده معلوم گردید که، در گستره مورد بررسی تاکنون زلزله های متعدد با تلفات و خسارات فراوان رخداده، است. به طوریکه تنها، در طول سالهای بعد از ۱۹۰۰ میلادی بیش از ۲۵۰ حادثه زلزله رخداده و قوی ترین آنها زلزله های نهم ژانویه سال ۱۹۰۵ و بیست و هفتم آپریل سال ۱۹۳۱ بوده است. از نتایج بررسی داده های دستگاهی زلزله های رخداده در ۱۱۲ سال گذشته هم معلوم گردید که اولاً تمرکز رومرکز این زمین لرزه ها، در سمت شمال شرقی گسل شمال تبریز بوده، و چنین حالتی نشانگر فعال بودن گسل شمال تبریز و شیب نسبتاً تند آن به طرف شمال شرق می باشد، و ثانیاً، بزرگای زلزله ها بیشتر بین ۳ تا ۴/۵ درجه ریشتر و عمق کانونی آنها بین ۳۰ تا ۴۰ کیلومتر زیر سطح دریا بوده و ثالثاً، در این مدت تا شعاع ۳۵ کیلومتری ساختگاه سد فقط ۱۳ حادثه زلزله و در شعاع ۱۶ کیلومتری فقط ۱ حادثه زلزله رخداده است. از نتایج محاسبه میانگین بیشینه شتاب افقی زمین زلزله های محتمل در آینده هم معلوم گردید که، قوی ترین زلزله در آینده در مناطق پیرامون ساختگاه سد شهید مدنی، از تجدید فعالیت گسل شمال تبریز، به طول ۱۳۰ کیلومتر واقع در حاشیه شمالی شهر تیریز، ایجاد شده و بزرگا و شدت آن در منطقه رومرکز زلزله، به ترتیب برابر با ۷/۶ درجه ریشتر ۹/۱۱ درجه مرکالی اصلاح شده، و بیشینه شتاب زمین ناشی از آن زلزله در ساختگاه سد شهید مدنی برابر با ۰/۴۱۸ گال یا سانتیمتر بر مجذور ثانیه خواهد بود.