سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دومین همایش جامعه ایمن شهر تهران

تعداد صفحات: ۱۷

نویسنده(ها):

اکرم حضرتی لیلان –

چکیده:

مقاله حاضر به بررسی پیامدها و تهدیدات مواد مخدر و نقش آن در میزان توسعه فرهنگی جامعه می پردازد و فرضیه اصلی آن اینست که انحرافات مربوط به مواد مخدر یکی از آسیب های عمده اجتماعی هستند و در تعامل با میزان توسعه فرهنگی می باشد و هر چه شدت سوء مصرف مواد (اعتیاد- خرید و فروش و قاچاق) بیشتر باشد، سلامت، امنیت فردی و اجتماعی، هنجارها، قوانین و ساختارهای تنظیم کننده روابط اجتماعی را مختل نموده و نقش نیروی انسانی خود را در جامعه به درستی اعمال نمی کنند. جامعه آماری بررسی حاضر شامل ۱۱۸۱ نفر زندانی بندهای مربوط به مصرف یا خرید و فروش و قاچاق مواد مخدر زندان تبریز در فروردین سال ۱۳۸۸ و حجم نمونه طبق فرمول کوکران ۲۹۰ نفر بود که نمونه ها به روش تصادفی ساده استخراج شدند. تحقیق حاضر از نوع پیمایشی است و گردآوری داد۸ه ها با پرسشنامه و مصاحبه صورت گرفته است. در پرسشنامه تحقیقی از طیف لیکرت برای سنجش میزان انواع پیامد مواد مخدر (پیامد فرهنگی – اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی) و میزان توسعه فرهنگی استفاده شده است. در این بررسی از تکنیک های آماری تحلیل عاملی برای تعیین روایی و ضریب آلفای کرونیاخ برای تعیین پایایی سؤالات استفاده شد که در نتیجه سؤالات پرسشنامه از روایی و پایایی لازم برخوردار بودند. در آزمون روابط متغیرها از تحلیل های آماری همبستگی پیرسون، رکرسیون خطی و چندگانه و تحلیل مسیر استفاده شد که عمده ترین نتایج بدست آمده به شرح زیر می باشد: اعتیاد به مواد مخدر یک آسیب اجتماعی جدی است و میزان توسعه یافتگی تحت تأثیر پیامدهای اقتصادی، فرهنگی- اجتماعی و بهداشتی ناشی از آن قرار دارد که در این پژوهش و در بن زندانیان مورد مطالعه و با توجه به مدل رگرسیونی انجام شده، به ترتیب پیامد بهداشتی، پیامد اقتصادی و پیامدهای فرهنگی- اجتماعی ناشی از مواد مخدر، فرد را در موقعیت های هدف یابی به مکانیسم های خنثی سازی و توجیه رفتار هدایت می کند تا به رو های فردی و غیر هنجاری عمل نماید و در نتیجه با ادامه انحراف اولیه، انحرافهای ثانویه نمود پیدا کرده در نتیجه در خانواده از نقش تربیتی فرزندان، در جامعه از مشارکت اجتماعی و سیاسی و … شانه خالی می کنند و بنابراین بسترهای مساعدی را جهت عدم توسعه فرهنگی فراهم و بالطبع همراه با سایر موانع توسعه موجب عقب ماندگی فرهنگی می شود.