سال انتشار: ۱۳۹۰

محل انتشار: اولین کنگره ملی علوم و فناوریهای نوین کشاورزی

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

زین العابدین شم آبادی – عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی استان سمن
فرامرز فائزنیا – محقق بخش تحقیقات خاک و آب مرکز تحقیقات کشاورزی استان سمنان(شاهرود)

چکیده:

یکی از اصول مهم در کشاورزی پایدار، حفظ حاصل‌خیزی و افزایش موادآلی، بهبود ساختمان و خصوصیات بیولوژیکی خاک می‌باشد. خاک‌ورزی یکی از عوامل مهم و موثر بر خصوصیات ذکر شده است. در این راستا به منظور مطالعه اثر بقایا در حفظ رطوبت خاک و عملکرد گندم دیم، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ۴ تیمار کشت بدون شخم ((T1، کشت با حداقل شخم ((T2 و کشت رایج با و بدون جمع آوری کلش ( T4 وT3 ) در ۵ تکرار در تناوب گندم – آفتابگردان به مدت ۴ سال در منطقه کالپوش شاهرود انجام شد. گاوآهن برگردان‌دار و کاشت مستقیم به ترتیب کمترین (۱۳ %) و بیشترین (۹۶%) مقدار حفظ بقایا را در سطح خاک دارا بودند. جدول تجزیه واریانس داده‌های مربوط به درصد رطوبت خاک در عمق‌های مختلف نشان داد، میانگین درصد رطوبت در عمق ۲۰-۱۰ سانتی‌متری تیمارهای کم‌خاک‌ورزی بیشتر از شخم رایج بود و در عمق ۷۰-۵۰ سانتی‌متری درصد رطوبت در تیمارT3 کمتر از سایر تیمارها بود. عملکرد گندم در سطح ۵% بین تیمارهای چهار گانه آزمایش معنی‌دار گردید؛ تیمارT1 بیشترین مقدار (۳۸۸۰ کیلوگرم در هکتار) و تیمار T3کمترین مقدار (۳۱۷۰ کیلوگرم در هکتار) عملکرد را داشتند. بنابراین انتخاب روش‌خاک‌ورزی مناسب باعث حفظ بقایای گیاهی در اراضی کشاورزی، بهبود ساختمان خاک، افزایش مواد آلی، ذخیره رطوبت و در نتیجه افزایش عملکرد محصول و پایداری در تولید می‌شود. این مسئله منجر به افزایش درآمد کشاورزان و توسعه پایدار روستایی خواهدشد.